ห้องปฏิบัติการปลอดภัย

ความหมาย

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

การบริหารจัดการ

ระบบการบริหารจัดการความปลอดภัยฯ

การบริหารระบบจัดการความปลอดภัย

เครื่องมือบริหารจัดการ

ระบบบันทึกและประมวลผลข้อมูลสารเคมีอัตโนมัติ เช่น ChemInvent ที่สามารถเก็บบันทึกข้อมูล การจัดซื้อ/นำเข้า การจัดเก็บ รวมถึงความเป็นอันตรายของสาร เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้สามารถบริหารจัดการสารเคมีได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะสามารถตรวจสอบเพื่อจัดซื้อ/ กำจัดออกสารเคมีได้รวดเร็ว และยังช่วยให้สามารถวางแผนป้องกันความเสี่ยงของสารอันตรายได้อย่างเหมาะสม ด้วยรายงานการประมวลผลข้อมูลประเภทความเป็นอันตรายของสารเคมีของห้องปฏิบัติการ

       ห้องปฏิบัติการมีการเปลี่ยนแปลงของปัจจัยเสี่ยงอยู่เสมอจากการนำสารเคมี เครื่องมือ และผู้ปฏิบัติการใหม่ เข้ามาทำงานและหมุนเวียนออกไปเป็นวัฏจักร การพัฒนาความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการจึงไม่ใช่การทำขั้นตอนเดียวและหนเดียว แต่ต้องทำเป็นกระบวนการพัฒนาต่อเนื่องประกอบด้วย การพัฒนาคน (people approach) ควบคู่ไปกับการพัฒนาระบบ (system approach) ที่ใช้ได้จริง เพราะการป้องกันและลดการเกิดภัยจากปัจจัยของความเสี่ยงต่างๆในห้องปฏิบัติการ ต้องอาศัย “กระบวนการเรียนรู้” และ “การดำเนินการอย่างเป็นระบบ” เป็นเครื่องมือ ซึ่งจะทำได้เมื่อผู้เกี่ยวข้องตระหนักรู้ว่าตนอยู่ในความเสี่ยงจริง และร่วมกันหาวิธีลดความเสี่ยง ยิ่งไปกว่านั้นผลของการพัฒนาจะมีความยั่งยืนได้ ผู้เกี่ยวข้องต้องมีวัตรปฏิบัติ เรื่องความปลอดภัยจนกลายเป็นวัฒนธรรม

               การพัฒนาความปลอดภัยจึงต้องมีการสร้างความตระหนัก และ การปลูกฝังวัฒนธรรมความปลอดภัย ในหมู่ผู้เกี่ยวข้อง ด้วยการมีส่วนร่วมในการกระบวนการ

1.  การสำรวจรวบรวมและประเมินข้อมูลปัจจัยเสี่ยงต่างๆในห้องปฏิบัติการ

2.  การจัดการความเสี่ยง(A6) โดยร่วมกันกำหนดแนวทางการป้องกันและลดความเสี่ยงด้วยข้อมูลที่ได้จากการสำรวจ

3.   การติดตามและประเมินผล(A7)การป้องกันและลดความเสี่ยง

4.   การวางแผนพัฒนาและปรับปรุง(A8)การป้องกันและลดความเสี่ยงให้มีความต่อเนื่องและยั่งยืน

 

       การจัดการความเสี่ยง เป็นขั้นตอนการร่วมกำหนดแนวทาง เช่น เกณฑ์ มาตรการ และขั้นตอนการปฏิบัติในการป้องกันและลดความเสี่ยงด้านต่างๆ ของห้องปฏิบัติการที่พบจากการสำรวจ การร่วมกันสำรวจเป็นปัจจัยสำคัญที่จะทำให้เกิดการยอมรับที่จะปฏิบัติตามกฎระเบียบที่เป็นฉันทานุมัตินั้น และให้ความร่วมมือในการดำเนินการต่างๆ เพื่อความปลอดภัยที่เป็นเอกภาพ นอกจากนี้ข้อมูลจริงที่ได้จากการสำรวจด้วยกัน ยังช่วยให้มีการมองการจัดการความเสี่ยงทุกประเด็นอย่างเชื่อมโยงและสนับสนุนซึ่งกันและกันด้วย ซึ่งนำไปสู่การบริหารจัดการความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ

      การจัดการความเสี่ยง ประกอบด้วยกระบวนการต่อไปนี้

1.  การบ่งชี้อันตรายของปัจจัยเสี่ยง เช่น สารเคมี เครื่องมือและอุปกรณ์

2.  การประเมินความรุนแรงหรือความถี่ที่จะเกิดอันตรายจากปัจจัยเหล่านี้

3.  การบริหารความเสี่ยง เพื่อป้องกันและลดความเสียหายจากปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ด้วยการควบคุมและเตรียมพร้อมที่จะรับมือ

       การป้องกันและลดความเสี่ยงของห้องปฏิบัติการต้องมีการเตรียมความพร้อมและการดำเนินการล่วงหน้า จึงจะสามารถป้องกันและลดการเกิดภัยได้ ดังนั้น การพัฒนาคนให้มีความรู้ความเข้าใจในเรื่องความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการต้องทำอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง และต้องมีพัฒนาระบบการบริหารจัดการให้สอดคล้องเหมาะสมกับปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ที่มีการเปลี่ยนแปลงไปตามกาลและกิจกรรม จึงจำเป็นที่จะต้องมีการวางแผนพัฒนาและปรับปรุงการป้องกันและลดความเสี่ยง เพื่อให้สามารถขับเคลื่อนการดำเนินงานเพื่อยกระดับความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

       เมื่อได้ดำเนินงานป้องกันและลดความเสี่ยงตามแนวทางและระเบียบที่ร่วมกันกำหนดไประยะหนึ่ง ต้องมีการตรวจติดตามและประเมินผล เพื่อนำข้อบกพร่องและอุปสรรคของการดำเนินการที่ตรวจพบมาทบทวนเรียนรู้และร่วมกันหาทางแก้ไข การตรวจติดตามและประเมินผลต้องทำอย่างต่อเนื่องตามเวลาที่ร่วมกันกำหนด

       เครื่องมือที่ใช้ติดตามและประเมินผล ได้แก่ สารบบข้อมูลสารเคมี ฐานข้อมูลของเสียสารเคมี รายงานการตรวจติดตามและประเมินผล รายงานอุบัติเหตุ เป็นต้น

แนวทางปฏิบัติ

การจัดการสารเคมี

การจัดการของเสีย

ปัจจัยทางกายภาพ

ระบบการเตรียมความพร้อมและตอบโต้เหตุฉุกเฉิน

อุปกรณ์และเครื่องป้องกัน

เกณฑ์และข้อกำหนด

การให้ความรู้

การฝึกอบรม

หลักสูตร

การรับสมัคร

แลกเปลี่ยนเรียนรู้

แจ้งข่าว/บทเรียนจากอุบัติเหตุ

ถาม-ตอบ

คำถามที่พบบ่อย

เอกสารเผยแพร่

บทความ/รายงาน

วิดิทัศน์

ภาพประกอบการบรรยาย

Tooltip

tooltip7

แหล่งความรู้

เว็บไซต์ (web link)

คำอธิบายศัพท์

ตำรา/เอกสารมาตรฐาน

ระบบประมวลผลการสำรวจและประเมินความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการ เช่น ESPRel checklist